Asgari ücret nasıl ve kim tarafından belirleniyor?
Her yıl sonuna doğru gündemin ilk sırasına oturan asgari ücret, belirli bir yasal süreçle ve bir komisyon tarafından belirleniyor. Bu yazıda sürecin nasıl işlediğini sade bir dille anlatıyoruz.
Son güncelleme: Ekim 2026
Asgari ücret nedir?
Asgari ücret, iş sözleşmesiyle çalışan bir işçiye ödenebilecek en düşük yasal ücrettir. İşveren, işçiye bu tutarın altında ücret ödeyemez. Asgari ücretin yasal dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu'nun 39. maddesidir; ayrıntılar ise Asgari Ücret Yönetmeliği'nde düzenlenir.
Kim belirliyor?
Asgari ücreti, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde toplanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu belirler. Komisyon üç taraftan oluşur ve toplam 15 üyesi vardır:
| Taraf | Üye sayısı | Kimler |
|---|---|---|
| Hükümet | 5 | Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarının temsilcileri |
| İşçi | 5 | Bünyesinde en çok işçiyi bulunduran işçi konfederasyonunun seçtiği temsilciler |
| İşveren | 5 | Bünyesinde en çok işvereni bulunduran işveren konfederasyonunun seçtiği temsilciler |
Komisyona hükümet temsilcilerinden biri başkanlık eder.
Nasıl karar veriyor?
- Komisyon en az 10 üyenin katılımıyla toplanır.
- Kararlar oy çokluğuyla alınır. Oyların eşit olması durumunda, başkanın bulunduğu tarafın görüşü kabul edilmiş sayılır.
- Komisyonun kararları kesindir ve Resmî Gazete'de yayımlanır. Başka bir tarih belirtilmedikçe yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer; uygulamada genellikle 1 Ocak'tan geçerli olacak şekilde aralık ayında açıklanır.
Karar verirken ülkenin ekonomik durumu, fiyat artışları ve geçim şartları gibi etkenler göz önünde bulundurulur. Tarafların talepleri çoğu zaman birbirinden farklı olduğu için görüşmeler birkaç toplantı sürebilir.
Ne sıklıkla belirleniyor?
Kanuna göre asgari ücret en geç iki yılda bir belirlenmelidir. Uygulamada ise genellikle daha sık belirlenmiştir. Bu sitedeki resmî verilere göre:
- 2007–2015 arasında asgari ücret her yıl ocak ve temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez belirlendi.
- 2016–2021 arasında yılda bir kez, ocak ayında belirlendi.
- Fiyat artışlarının hızlandığı 2022 ve 2023'te yeniden yılda iki kez belirlendi.
- 2024, 2025 ve 2026'da yılda bir kez belirlendi.
Bütün dönemleri tutarlarıyla birlikte asgari ücret tablosunda görebilirsin.
Brüt ve net asgari ücret farkı
Komisyon brüt asgari ücreti belirler. Çalışanın eline geçen net tutar, brüt ücretten sigorta primi ve işsizlik sigortası primi gibi kesintiler düşüldükten sonra kalan miktardır. Örneğin 2026'da brüt asgari ücret 33.030 lira, net asgari ücret 28.075,50 liradır.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu, madde 39.
- Asgari Ücret Yönetmeliği, Resmî Gazete, 01.08.2004, sayı 25540 (değişiklikleriyle).
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, asgari ücret sayfası.